Esneklik

ESNEKLİK (Hareketlilik)

Esneklik, eklemleri tam olarak kullanabilme yetisidir. Esneklik, eklemin kendi hareket alanı içerisindeki kapasitesidir. Çocuklar çok esnek oldukları için vücutlarını sayısız şekle getirebilecek kadar yeterlidirler. bazı istisnalar dışında çocuklar erken okul dönemi boyunca esnekliklerini korurlar (Graham, Hale ve Parker 2001). 

Bir başka tanıma göre ise esneklik; hareketi geniş bir alanda gerçekleştirebilme kapasitesidir. Becerilerin en yüksek verimlilikte yapılabilmesi için öngereksinim olan esneklik aynı zamanda sporcunun çabuk hareketleri yapabilmesine de yardımcı olur (Bompa, 1999). 

Esneklik, uygulamayla geliştirilebilir. Hüpperic ve Sigerseth (1950) 6, 9, 12 yaşlarındaki kızlar üzerinde yaptıkları araştırmada, omuz, diz ve bacak eklemlerindeki dinamik esnekliğin yaşla beraber azaldığını belirtmişlerdir. Clarke'ın (1975) yaptığı araştırmanın sonuçlarına göre ise esneklik erkeklerde 10 yaşlarında bayanlarda ise 12 yaşlarında düşüşe geçer. Di Nucci (1976)'ya göre de her yaşta, 5 farklı esneklik ölçümünde kızların erkeklere kıyasla daha iyi sonuçlar aldığını belirtmektedir. Hareketlilik ile ilgili yapılan araştırmaların sonuçlarına göre; hareketliliğin, eklem bölgesine özgü olduğu, kültürel farklılıkların hareketlilik sonuçlarını etkilediği, kızların çocukluk ve gençlik dönemi boyunca erkeklere kıyasla daha esnek oldukları, kuvvet gelişiminin esneklik gelişimine engel olmadığı ve hareketliliği belirtmede aktivite seviyesinin yaştan daha iyi bir gösterge olduğu kabul edilebilir (Gallahue, 1985). 

Esneklik kas sisteminin değişik vücut kısımları ile hareketleri tabii olarak maksimum uygunlukta yapabilmesi demektir. Esneklik erkek çocuklarda 4-8, kızlarda 4-13 yaşları arasında büyük önem taşımaktadır. Bu yaşlarda çocukların esneklik gerektiren aktiviteleri rahatça yapabilmeleri, onların esneklik çalışmalarına ihtiyaçları olmadığı anlamına gelmez. Bu dönemlerde mutlaka esnekliği korumak ve geliştirmek amacıyla çalışmaların yapılması gerekmektedir (Mengütay, 2006).

Omurganın esneklik kazanması 8-9 yaşlarında en yüksek üzeye ulaşmaktadır. Bu yaşlardan sonra omurga esnekliği azalmaya başlar. Yine 8-9 yaşlarında bacakların açılma yeteneği ve omuzların hareket genişliği üst düzeydedir. 6-11 yaşları arasında bağ, tendon ve kas dokusu daha güçlü gibi gözükmesine rağmen ağır dış dirençlere karşı koyabilecek yeteneğe sahip değildir. Bu yüzden bu yaş dönemlerinde uygulanan egzersizlere dikkat edilmeli ve çalışmalarda hafif ağırlıklar kullanılmalıdır (Mengütay, 2006).

11-14 yaşları arası, omurga, kalça ve omuz esnekliğinin geliştirilmesi için en ugyun dönemdir. 10 yaşına kadar genel esneklik geliştirici hareketler seçilmelidir. Seçilen hareketler mutlaka yaşa uygun olmalıdır ve aşırı yüklenmelerden kaçınılmalıdır. Kız çocuklarda esneklik niteliğinin maksimum gelişimi 11-13 yaşları arasında iken, erkek çocuklarda 13-15 yaşları arasında olmaktadır (Mengütay, 2006).


KAYNAKÇA

GRAHAM, George, S.A. HALE/HOLT, M. PARKER. (2001). Children Moving. ABD: Human Kinetics. 

BOMPA, Tudor O. (1999). Periodization, Theory and Methodology of Training. ABD:Human Kinetics.

GALLAUE, D, L. (1985). Understanding Motor Development in Children. New York:John Wiley & Sons.

MENGÜTAY, Sami. (2006). Çocuklarda Hareket Gelişimi ve Spor. İstanbul.